Bulgaristanda Pomaklar DPS / HÖH den uzaklaşıyor.

2014-bulgaria-europeanBulgaristan ‘da yapılan Yerel Seçimlerde DPS/HÖH Partisinin oy kaybetmesinin önemli bir nedeni de Pomak Müslümanlardır…

Daha önceki yıllarda , Dps/Höh Partisini benimseyen Pomak Müslümanlar , bu seçimde Gerb Partisi lehine oy kullanmışlardır.
Bu nedenle Höh ‘ ün ,Bulgaristan genelinde oy kaybetmesinin en önemli nedeni yoğun bir nufusa sahip olan ,Pomak Müslümanların Partiden uzaklaşmasıdır.
Pomak Müslümanlarının uzaklaşması ise her ne kadar vaadlerin yerine getirilmemesi olsa da ;
bununla birlikte , son yıllarda Türkiyede dernekleşen ve Tabela’ dan ibaret olan Podef Federasyonu nun Balkan Tarihinden ve Pomakların Tarihinden bi haber Bulgaristan ‘ da aşure etkinlikleri düzenleyen üyeleri etken olmuştur.

Her ne kadar Tarih ve siyaset bilimleri iç içe olsalar da , Tarihi hatalar siyasete de zarar vermektedir…
Zira , Podef , in Dps/Höh ü desteklemesi , Rodoplardaki Pomaklar üzerinde yürütülen Pomaklar Türktür Politika sı halka empoze edilmesi , Dps/Höh Partisi’ ne Rodop bölgesinde mağlübiyet getirmiştir.
Üzülerek ifade etmem gerekirse Podef ‘teki Pomak tarihi hataları , uzun yıllardır Balkanlara desteğini esirgemeyen , Balkan ülkelerinde gönüllerde taht kuran ,Bursa Belediye Başkanını da bu olumsuz tabloya dahil etmiştir.
Ben , Türk Milli kimliği ve şuuru ön planda olan bir Akademisyen olarak ;
Pomak Müslümanlarının Türk olmalarını en çok arzu edenlerdenim.

Ancak ;
Pomakların 1871 de kütüphaneleri , yakıldığından , geçmiş tarihleri karanlıkta kalmıştır.Bugün birçok Akademisyen , Bilim adamları etnikleri hakkında kesin bir fikir yürütememektedir.Türk Tarihçileri onları Türk , Bulgar Tarihçileri ise Bulgar olarak tanımlamaktadır.
Bazı ülkeler ise onların daha iyi entegrasyonu için çeşitli politikalar uguladıklarını kabul etmişlerdir.
Kaldı ki 681 de Asparuh yönetiminde Tuna’ya geçen Bulgarlar , Türk olsa da slavlarla karışarak erimişlerdir. Yüzyıllar geçmiş bugün kendilerini Türk hissetmemeleri ve bu teze şiddetle karşı koymaları kaçınılmazdır…

Denekler üzerinde yaptığımız araştırmalarda ;
İleri yaştaki Pomaklar kendini önce Müslüman sonra Pomak olarak ifade ederken ,
Torunları ,önce Müslüman sonra Bulgar olarak ifade etmektedir.
Kısaca, Pomak Toplumu İslam dini kimliği ile ön plana çıkmaktadır.Etnik kimliği ikinci planda ve gölgede kalmaktadır.
Osmanlı -Rus Savaşından sonra , Osmanlı’ya yakın olmaları sebebiyle ülkeden uzaklaştırılan Pomaklar
5 Balkan ülkesine (Türkiye,Yunanistan,Kosova(Goranlar) (Torbeşler)Makedonya,Arnavutluk ülkelerine serpilen bu toplum , her gittiği ülkede asimile ve entegre olurken , Bulgaristan ‘ da kalanlar ise kendi ülkesinde asimile olmuştur.Kendini Türk hisseden Pomak zaten Türkiye ‘dedir, TC Vatandaşıdır.

Bulgaristan Tarihinde en çok asimilasyon süreci yaşayan bir toplumdur Pomaklar.
Son 135 yılda Bulgaristanın kuruluşundan bugüne Pomaklar sürekli etnik temizliğe maruz kalmışlar ve sonuç olarak çoğu Türkiyeye göç etmişlerdir.Bulgaristanda kalanlar ise sistematik olarak çeşitli baskılara ve asimilasyona maruz kalmışlardır.Bulgar Devletinin Pomaklara karşı uyguladığı asimilasyon politikasıyla ilgili en büyük olaylar , zorla hristiyanlaştırma (1912-13) Balkan Savaşları yıllarında olmuştur.

1937-42 yıllarında önemli bir Pomak nufusu Rodoplardan Kuzey Bulgaristana göç etmiştir.
1958 de geleneksel giysi (ferece)yasağı,
1964–73 yıllarında zorla isim değiştirme ve gönüllü hristiyanlaşma,eski polis memuru olan papaz Boyan Saraev tarafından yapılmıştır.
Pomaklara karşı yapılan ayrımcılıkla ilgili bilimsel gerekçe ise ,
Bulgar Devletinin Pomaklara karşı tutum ve davranışı geçmişte ve bugün onların İslamlaştırılmış Bulgar olduğu iddiasına dayanmaktadır.Bu kesin fikir bir aksiom gibi tarih kitaplarında ve ulusal propaganda edebiyatında yer almaktadır.Bunun bir şüphe olduğunu belirten her deney ise medyada , politikacılar ve bilim adamları arasında agresif reaksiyonlar yaratmakta ve benzer şüpheleri ifade edenler ise otomatik olarak devleti ele veren ajan olarak ilan edilmektedir.

Oysa;Pomaklar ın isimlerinin Bulgar ismiyle değiştirilmesi,giyimlerinin,geleneklerinin ve diğer özelliklerinin değiştirilmesi ,Türkçe ko- nuş-ma-mış olmaları zaten onların ayrı bir etnik olduklarının göstergesidir.
Özellikle ,1974 yılında çok büyük tepkiler göstererek kimlikleri , adları için direnmişlerdir.
Hatta karşılaştırmalı bir perspektifle değerlendirecek olursak ,
Türkler ‘ den çok daha çok direnmişlerdir.

Gösterdikleri direniş ile Kornitsa,Lıjnitsa,Breznitsa köylerine Bulgar milisleri aylarca girememişlerdir.
Görünen o ki Pomaklar üzerinden yapılan hatalı politikalar günümüzde de devam etmektedir. .
Geçmiş tarihte Müslüman oldukları için yakın buldukları Osmanlı ‘yı Bu güne kadar Müslüman oldukları için yakın buldukları Dps/Höh partisini desteklemiş ancak uzaklaşmışlardır.
1972 yılında Türkiye bize, parçalanmış ailelere sahip çıkarken , geride kalan Türk ve Pomak Müslüman halkı sahipsiz kalmışlardır.Bu gerçek ise
1989 yılında en ağır asimilasyon sürecinin yaşanmasını kolaylaştırmıştır..
Pomaklara yapılan 7 kez asimilasyonda ise her asimilasyon % 10 a yakın Pomak Müslümanın Hristiyanlığı kabul etmesine neden olmuştur.
Bu nedenle Başbakan Boyko Borisov un söylediği gibi bu etnik üzerinde dikkat edilmelidir.önemsenmelidir.Ancak, doğru politikalar ile…..
Karanlıkta kalan etnik kimlikleri’ ni onlar kabul etmektedir.

Kimlik kargaşasından uzak ,Onlara iş istihdamı , kültür ve turizm diplomasisi ile yaklaşılması isabetli olacaktır.
Bulgaristan ‘ da yaşayan Türkler , 1991 Anayasa sının 36 ncı md.2 fıkra gereği verilen Ana dilde eğitim hakkından uzaklaşırken ,
konu ile ilgili Türk halkını inandırıcı ve destekleyici bir politika sürdürülemez ve her geçen gün Türk Milli kimliğimizden uzaklaşma noktasına gelmiş iken ; bugün Bulgaristan ‘ da yaşayan Türk azınlığı ,” Dilde ,fikirde ,işte birlik” sloganıyla Türk Dünyasına 1893 yılında yayınladığı Tercüman gazetesi sayesinde sesini Türk Dünyasına duyuran Kırımlı ideolog, eğitimci İsmail Gaspirinski/Gaspıral’nın “Bizi ayakta tutan dilimiz ve dinimizdir ” sözlerinden giderek uzaklaşırken ; dinimizi ayakta tutan Pomaklar üzerinden sürdürülen politika ‘ nın da başarısız olduğu kanaatini taşımaktayım.

Her seçim de Dps /Höh Partisini destekleyen Pomak Müslümanlarının ,Partiden uzaklaşması , Eski Dps/Höh üyeleri olan Türk ‘lerin de bugün anti -dps görüş sergilemeleri düşündürücü ve esef vericidir…!

Kanaatimce ,Özeleştiri zamanı gelmiş , ancak geçmiş görünmektedir. Yine de ümitsizliğe kapılmadan  ..

Saygı ve sevgilerimle…

Nesrin Sipahi Kıratlı