Pomak olmak suçmu ?

Pomak olmak suçmu ?

Nahit Doğu

Bir ailenin bebeği olduğunda ilk görevi ona isim vermektir. Evet, bu kolay ama eğer kendi milletini ve dinini  biliyorsan! Bulgaristandaki    pomaklar için en zor olan şeylerden biri. Hastanade hristiyan ismi eve gelince müslüman ismi. Her pomak iki isime sahiptir. Resmiyette hristiyan ismi ile aile içinde ise müslüman ismi ile çağrılırlar. Bu yüzden genç pomakların yaşamları biraz zordur. Birbirlerini nasıl çağıracaklarını bilemezler. Hem müslüman hem hristiyan şenliklerini kutlarlar. Bir pomağa ismini sorduğunuzda alacağınız cevap sizin milletinize göre değişir. Bir bulgar sorarsa hristiyan adını, bir türk sorarsa müslüman adını söyleyecektir.

Birkeresinde 6 yıl önce kırcaali’ye bağlı drangova köyündeki bir genç pomağa sormuştum. Cevabı “ismet” (müslüman ismi) oldu. Sonrasında diğer adının var olup olmadığını sordum. Evet, kesinlikle hristiyan ismi varmış. – “Peter”.  Evde herkesin kendisini ismet diye çağırdığını fakat okulda ve yakın bir kasabaya gittiğinde yakınlarının “Peter” ismi ile hitap ettiklerini söyledi. Ve sonra aynı soruyu bana yöneltip benimde iki ismimin olup olmadığını sordu. Ben “hayır” yok diye yanıtlayınca hemen düşünüp taşınmaya başladı ve çocuk ailesine sormak için evine gitti. Çocuk cevabı bilmiyordu ama yetişkinler bilirler.

Genç pomaklar bundan dolayı utanırlar. Evlilikler belirleyici faktördür. Bir hristiyanla evlenirse kendi dinini hristiyan olarak, bir müslümanla evlenirse kendi dinini müslüman olarak tanımlarlar. Fakat bir pomak başka bir pomak ile evlenirse problem mezara kadar gider.

Pomakları kim defnediyor?

Bugünlerde pomaklar mezardaki komşusunun matemini tutmak yerine imam veya papazın kendilerini gömüp gömmemesini düşünecekler. Çünkü bir pomak hristiyan ismine sahipse imam onu gömmüyor evet ama aynen papazda tüm pomakların müslüman olduğu kanısı ile o da gömmüyor.

Geçenlerde pomak arkadaşlarımdam biri öldü. Kendisinin her zaman hristiyan  olduğunu ve papaz tarafından gömülmek istediğini belirtiyordu. Akrabaları ona hristiyan inanışına göre mezar hazırladılar fakat papaz onu gömmeyi reddetti. Sonrasında imama gittiler fakat imamda hristiyan mezarında islami usullere göre gömmeyi kabul etmedi. Bir çok ricadan sonra imam sadece defin duasını etmeyi kabul etti ve bunu gerçekleştirdi. 

Bu pomakların yaşamı. Yaşamının sonuna kadar ne olduğunu merak etmek. Bazen utanıyorlar ve diğer zamanlarda üzülüyorlar. Onlar kendilerine soruyorlar “Pomak olmak suçmu”